English versionPo opanowaniu kluczowych punktów w mieście i zablokowaniu ważniejszych siedzib sił represji, partyzanci zdobyli szturmem budynki więzienne i uwolnili 354 więźniów. Biorąc pod uwagę skalę trudności (atak partyzantów w centrum miasta wojewódzkiego) oraz niewielkie straty po obu stronach (zginął jeden partyzant z oddziału kpt. „Szarego”, jeden oficer Armii Czerwonej i jeden milicjant ciężko ranni zmarli w szpitalu), akcja zasługuje na uznanie.
Komendant „Szary” po latach tak wspominał:
„Zarządziłem koncentrację żołnierzy na placówkach w powiatach. Powiadomieni zostali dowódcy kompanii, plutonów i grup. Dzień przed zamierzoną akcją upozorowaliśmy uderzenie na miasteczko Szydłowiec koło Radomia, odległe od Kielc o 50 km. Do rana trwała pozorowana próba opanowania miasteczka. W pobliskich lasach rozkładaliśmy miny, które kolejno wybuchały przez cały dzień. Tym sposobem zmusiliśmy wojskowy garnizon stacjonujący w Kielcach do opuszczenia miasta. Pociągnęli na obławę. Od samego rana wywożono ich na miejsce wybuchów i tam czesali lasy nikogo nie znajdując.”
***
W 2022 roku w Kielcach odbył się koncert poświęcony Antoniemu Hedzie „Szaremu”. Przygotował go Instytut Pamięci Narodowej wraz z TVP3 Kielce. Znane polskie utwory zaśpiewali wybitni artyści: Kasia Moś, Olga Szomańska, Przemysław Branny, Eldo, Marek Piekarczyk, Tadek Seibert oraz Tomasz Szczepanik. Widowisko zostało zarejestrowane przez telewizyjne kamery. Koncert pt. „Historia Szarego” można bezpłatnie obejrzeć w internecie.
Koncert jest dostępny pod tym linkiem.
Polecamy również wydawnictwa IPN omawiające postać Antoniego Hedy „Szarego” oraz akcję rozbicia więzienia:
- Ryszard Śmietanka-Kruszelnicki, Marcin Sołtysiak, Rozbicie więzienia w Kielcach w nocy z 4 na 5 sierpnia 1945 r.
- Komiks Wilcze tropy. Zeszyt 6. „Szary” – Antoni Heda