English version
Jak co roku, Delegatura IPN w Kielcach zrealizuje akcję pod hasłem „Pamiętamy o żołnierzach broniących Westerplatte” polegającej na odwiedzinach grobów żołnierzy broniących Wojskowej Składnicy Tranzytowej. W poniedziałek 1 września 2025 roku zapalimy symboliczne znicze na mogiłach bohaterów z naszego regionu. Do tego samego zachęcamy wszystkich mieszkańców województwa świętokrzyskiego. O akcji mówił naczelnik dr Robert Piwko i podkreślał waleczność żołnierzy podczas obrony Westerplatte.
- Stanęli do walki 1 września 1939 roku i toczyli ją do 7 września. Z założenia walka miała trwać 12 godzin. Oni zrobili coś, co wykraczało poza ówczesną wyobraźnię – zwracał uwagę dr Robert Piwko.
W realizacji akcji palenia zniczy wesprą nas pracownicy Oddziału IPN w Krakowie oraz żołnierze z 10. Świętokrzyskiej Brygady Obrony Terytorialnej.
Tradycją stał się również Rajd Rowerowy z Kielc na Westerplatte. W tym roku odbędzie się on już po raz piąty. Od 27 sierpnia do 1 września jego uczestnicy pokonają około 650 kilometrów upamiętniając bohaterskich żołnierzy, a także promując naszą historię, miasto Kielce i cały region świętokrzyski. W Gdańsku wezmą udział w obchodach 86. rocznicy wybuchu II wojny światowej.
Ponadto, 8 września 2025 roku o godzinie 11.00 w kieleckiej katedrze odbędzie się msza święta w intencji Westerplatczyków. Po modlitwie, uczestnicy przejdą przed gmach dawnego Pałacu Biskupów Krakowskich, gdzie wspólnie powspominamy żołnierzy broniących Wojskowej Składnicy Tranzytowej.
W spotkaniu dla prasy wziął udział między innymi ks. bp Marian Florczyk, z którego inicjatywy w 2021 roku powstał Społeczny Komitet „Pamiętamy o Westerplatczykach”. Byli z nami także: marszałek województwa świętokrzyskiego Renata Janik, komendant Centrum Przygotowań do Misji Zagranicznych płk Krzysztof Orzech, dowódca 10. Świętokrzyskiej Brygady Obrony Terytorialnej płk Sławomir Machniewicz, starostwa kielecki Tomasz Pleban, dyrektor Wojewódzkiego Domu Kultury w Kielcach Magdalena Fogiel-Litwinek, uczestnicy rajdu z Kielc do Gdańska.
Drugą częścią spotkania była krótka prelekcja dr. Roberta Piwki pod hasłem „»Nigdy więcej wojny!«. Westerplatte – pomnik na polu bitwy”, której adresatami byli najmłodsi uczestnicy wyprawy rowerowej. Na koniec otrzymali oni broszury pt. „Z Kielecczyzny na Westerplatte. Losy obrońców Wojskowej Składnicy Tranzytowej” autorstwa Jakuba Mularczyka z Referatu Edukacji Narodowej w Delegaturze IPN w Kielcach.
O Westerplatte
W latach 1926-1939 na terenie Westerplatte funkcjonowała Wojskowa Składnica Tranzytowa. W dniu 17 marca 1939 r. wyjechała na placówkę Westerplatte pierwsza zmiana żołnierzy 4 Pułku Piechoty Legionów z Kielc. Zmiana składająca się z dwóch podoficerów i 68 szeregowych pod dowództwem porucznika Leona Pająka skierowana została do Wojskowej Składnicy Tranzytowej na Westerplatte. Pluton wartowniczy Westerplatte to w 1/3 załoga z 2 Dywizji Piechoty Legionów w Kielcach, która na Westerplatte przybyła w okresie od 17 marca do 15 kwietnia 1939 r. Było to 81 osób z czego 77 ma związek z naszym regionem. We wrześniu 1939 r. załogę na Westerplatte stanowiło 182 żołnierzy w tym 5 oficerów i 1 lekarz.
1 września o godz. 4.45 salwa dział przybyłego do Gdańska z rzekomo pokojową wizytą niemieckiego pancernika „Schleswig-Holstein” rozpoczęła szturm piechoty na polską placówkę na Westerplatte. Przez 7 dni załoga pod dowództwem mjr Henryka Sucharskiego i jego zastępcy kpt Franciszka Dąbrowskiego odpierała liczne ataki od strony nasady półwyspu, bombardowana z powietrza, ostrzeliwana przez niemieckie działa i moździerze. 7 września wobec zdecydowanej przewagi nieprzyjaciela i wyczerpania załogi major Henryk Sucharski podjął decyzję o kapitulacji. W czasie tych walk poległo co najmniej 15-20 polskich żołnierzy, wielu było rannych. Straty niemieckie to około 300 zabitych i 700-1000 rannych. Po kapitulacji polscy żołnierze trafili do niemieckich obozów jenieckich, gdzie przebywali do 1945 r. m.in. Henryk Sucharski, Franciszek Dąbrowski, Leon Pająk.