English version
Uroczystości rozpoczęły się mszą św. w intencji Ojczyzny i poległych żołnierzy w Bazylice Katedralnej Wniebowzięcia NMP w Kielcach pod przewodnictwem ks. bp. Mariana Florczyka. Następnie zebrani przeszli na plac przed dawnym Pałacem Biskupów Krakowskich gdzie odbyła się oficjalna część. Wspólne odśpiewano hymn państwowy oraz odczytano Apel Pamięci. Głos zabrał Marek Jończyk z Delegatury Instytutu Pamięci Narodowej w Kielcach. Przypomniał zebranym przebieg walk na Westerplatte w pierwszych dniach II wojny światowej.
Uroczystości zorganizował Wojewódzki Dom Kultury w Kielcach oraz Społeczny Komitet „Pamiętamy o Westerplatczykach”, który powstał w 2021 r. z inicjatywy ks. bp. Mariana Florczyka. W jego skład wchodzą: ks. bp Marian Florczyk, wojewoda świętokrzyski Józef Bryk, marszałek województwa świętokrzyskiego Renata Janik, świętokrzyski kurator oświaty Piotr Łojek, naczelnik Delegatury IPN w Kielcach dr Robert Piwko, dowódca 10. Świętokrzyskiej Brygady Obrony Terytorialnej płk Sławomir Machniewicz, komendant Centrum Przygotowań do Misji Zagranicznych w Kielcach płk Krzysztof Orzech oraz dyrektor WDK w Kielcach Magdalena Fogiel-Litwinek.
O Westerplatte
W latach 1926-1939 na terenie Westerplatte funkcjonowała Wojkowa Składnica Tranzytowa. W dniu 17 marca 1939 r. wyjechała na placówkę Westerplatte pierwsza zmiana żołnierzy 4 Pułku Piechoty Legionów z Kielc. Zmiana składająca się z dwóch podoficerów i 68 szeregowych pod dowództwem porucznika Leona Pająka skierowana została do Wojskowej Składnicy Tranzytowej na Westerplatte. Pluton wartowniczy Westerplatte to w 1/3 załoga z 2 Dywizji Piechoty Legionów w Kielcach, która na Westerplatte przybyła w okresie od 17 marca do 15 kwietnia 1939 r. Było to 81 osób z czego 77 ma związek z naszym regionem. We wrześniu 1939 r. załogę na Westerplatte stanowiło 182 żołnierzy w tym 5 oficerów i 1 lekarz.
1 września o godz. 4.45 salwa dział przybyłego do Gdańska z rzekomo pokojową wizytą niemieckiego pancernika „Schleswig-Holstein” rozpoczęła szturm piechoty na polską placówkę na Westerplatte. Przez 7 dni załoga pod dowództwem mjr Henryka Sucharskiego i jego zastępcy kpt Franciszka Dąbrowskiego odpierała liczne ataki od strony nasady półwyspu, bombardowana z powietrza, ostrzeliwana przez niemieckie działa i moździerze. 7 września wobec zdecydowanej przewagi nieprzyjaciela i wyczerpania załogi major Henryk Sucharski podjął decyzję o kapitulacji. W czasie tych walk poległo co najmniej 15-20 polskich żołnierzy, wielu było rannych. Straty niemieckie to około 300 zabitych i 700-1000 rannych. Po kapitulacji polscy żołnierze trafili do niemieckich obozów jenieckich, gdzie przebywali do 1945 r. m.in. Henryk Sucharski, Franciszek Dąbrowski, Leon Pająk.