Instytut Pamięci Narodowej w Kielcach

Wydarzenie rozpoczęła msza w kaplicy św. Anny. Zgromadzeni modlili się w intencji polskich oficerów zamordowanych przez Sowietów w 1940 r. w Katyniu i innych miejscach. Następnie uczestnicy przeszli ulicą 1 Maja, przez park oraz al. Mickiewicza, pod I Liceum Ogólnokształcące im. Tadeusza Kościuszki.

Była to jubileuszowa odsłona wydarzenia, koordynowanego przez Marię Nogaś, twórczynię grupy Rekonstrukcji Historycznej „Patria” z Buska-Zdroju. Jak przyznała, przez lata formuła marszu zmieniała się, ale od początku najważniejszy był cel edukacyjny, by z wiedzą historyczną dotrzeć do najmłodszych mieszkańców regionu.

– Rocznicowe akademie już się przeżyły. Do dzisiejszego pokolenia należy mówić inaczej. Myślę, że ten trud włożony w przejście trasy zostanie im w pamięci. Natomiast nie ulega wątpliwości, że o tej historii trzeba mówić. Wydaje nam się, że znamy te fakty, ale przychodzą kolejne pokolenia i im tę wiedzę musimy przekazać – podkreśliła.

O tych faktach opowiadał Marek Jończyk z Delegatury IPN w Kielcach. Przypomniał liczby, wydarzenia, zwrócił też uwagę na to, że Zbrodnia Katyńska do dziś nie została rozliczona. – Miejcie świadomość, że Zbrodnia Katyńska była zbrodnią wojenną i zbrodnią przeciwko ludzkości, ponieważ Sowieci wymordowali jeńców wojennych, polskich oficerów, polskich funkcjonariuszy, ale wśród zamordowanych były również osoby cywilne, skazane w oparciu o bezpodstawne oskarżenia. Dlatego jest to zbrodnia przeciwko ludzkości. Przede wszystkim była to zbrodnia ludobójstwa, ponieważ wymordowano część polskiej grupy narodowościowej, co dokładnie mieści się w pojęciu ludobójstwa. Jest to o tyle istotne z prawnego punktu widzenia, że zbrodnia przeciwko ludności i zbrodnia ludobójstwa nigdy się nie przedawniają. Natomiast władze Federacji Rosyjskiej do dziś nie przyznały Zbrodni Katyńskiej statusu ludobójstwa ani zbrodni przeciwko ludzkości – zaznaczył.

Wśród ofiar Zbrodni Katyńskiej było prawie sto osób związanych z przedwojennym powiatem stopnickim. – Większość z nich stanowią funkcjonariusz policji państwowej – dodał Marek Jończyk.

Wśród ofiar Sowietów są twórcy buskiego pensjonatu Sanato – dwaj oficerowie Wojska Polskiego. Jeden z nich to przedwojenny naczelny lekarz uzdrowiska Busko-Zdrój dr Eugeniusz Budzyński, major rezerwy Wojska Polskiego. Był więźniem obozu specjalnego w Kozielsku, został zamordowany w Katyniu. Drugi to jego szwagier, kpt. Jan Blichiewicz, który trafił do obozu specjalnego NKWD w Starobielsku, został zamordowany i pogrzebany w Charkowie. Ich historię przypomniała Katarzyna Gadawska, wnuczka Jana Blichiewicza.

X Marsz Katyński w Busku-Zdroju zorganizowali: Grupa Rekonstrukcji Historycznej „Patria”, parafia św. Brata Alberta w Busku-Zdroju, Instytut Pamięci Narodowej Delegatura w Kielcach, Stowarzyszenie Kielecka Rodzina Katyńska.