Instytut Pamięci Narodowej w Kielcach

Na wernisażu tłumnie zjawili się uczniowie i nauczyciele z pobliskich szkół. Uczestników przywitali Marcin Piszczek, burmistrz Jędrzejowa oraz dr Robert Piwko, naczelnik Delegatury IPN w Kielcach, czyli organizatorzy wydarzenia. Następnie, dr Michał Zawisza z naszego Referatu Edukacji Narodowej, autor ekspozycji opowiedział, jak przebiegało ściganie i karanie niemieckich zbrodniarzy z czasów II wojny światowej.

Ostatnim punktem programu była wizyta na jędrzejowskim cmentarzu. Na zbiorowej mogile ofiar niemieckiej zbrodni złożyliśmy kwiaty oraz znicz.

Tragedie nie są jedynie domeną historii. Dzieją się one również na naszych oczach. Spotkanie w Jędrzejowie rozpoczęliśmy minutą ciszy upamiętniając pracownicę Uniwersytetu Warszawskiego, która poniosła śmierć w wyniku brutalnego ataku, do którego doszło na stołecznej uczelni w środę 7 maja.

O wystawie

Tematyka rozliczeń z niemieckimi sprawcami zbrodni z okresu II wojny światowej została podjęta w wystawie przygotowanej przez pracowników Delegatury IPN w Kielcach. Ekspozycja składa się z 27 plansz podzielonych na dwie części. W pierwszej ukazano zasięg rozliczeń w poszczególnych krajach Europy. W tym również podzielonych Niemiec oraz Austrii. W drugiej znalazły się przykłady zbrodni i odpowiedzialnych za nie osób, które nigdy nie stanęły przed sądem lub zostały uniewinnione nawet mimo obciążających zeznań lub dowodów winy.

Ściganie i karanie zbrodniarzy zostało ukazane za pomocą fotografii. Ujęcia z sal sądowych, dokumentacja zbrodni, czy powojenne zdjęcia zbrodniarzy, którzy wymknęli się wymiarowi sprawiedliwości, pochodzą one różnych źródeł: polskich i zagranicznych archiwów, muzeów, bibliotek oraz agencji prasowych.

Dotychczas w bogatej już ofercie wystaw opracowanych przez pracowników Instytutu Pamięci Narodowej nie było wystawy w całości dotyczącej wskazanej tematyki. Jest to o tyle istotne, że zbrodnie niemieckie popełnione w okupowanej Polsce są jednym z najważniejszych obszarów badawczych oraz popularyzatorskich IPN, a ściganie zbrodni popełnionych na narodzie polskim należą do zadań pionu prokuratorskiego.

• Autor scenariusza wystawy: dr Michał Zawisza
• Współpraca: Edyta Krężołek, Ilona Religa-Gola, Jakub Mularczyk
• Projekt graficzny: Urszula Zalejska-Smoleń, Katarzyna Niklas
• Recenzenci: dr Paweł Kosiński, Magdalena Śladecka

Na potrzeby wystawy wykorzystano fotografie z około 60 różnych źródeł. Oprócz pochodzących ze Archiwum Instytutu Pamięci Narodowej oraz innych polskich instytucji, znajdą się materiały pochodzące z bibliotek, muzeów, miejsc pamięci (np. byłych obozów koncentracyjnych), archiwów państwowych i miejskich, instytutów naukowych, czy agencji prasowych z: Austrii, Belgii, Danii, Grecji, Holandii, Izraela, Kanady, Łotwy, Francji, Norwegii, Serbii, Stanów Zjednoczonych, Wielkiej Brytanii, Włoch. Duża część materiałów pochodzi z niemieckich archiwów (Bundesarchiv oraz archiwów regionalnych).

Narodowy Dzień Zwycięstwa

To państwowe święto, które upamiętnia zwycięstwo nad hitlerowskimi Niemcami i zakończenie II wojny światowej. Zostało ono wprowadzone przez Sejm w 2015 roku. Jednocześnie ustawa o ustanowieniu Narodowego Dnia Zwycięstwa zniosła przewidziane wcześniej na 9 maja Narodowe Święto Zwycięstwa i Wolności oraz spowodowała zniesienie dekretu z 1945 roku, który je wprowadził.