Instytut Pamięci Narodowej w Kielcach

Mauzoleum Martyrologii Wsi Polskich oddział Muzeum Wsi Kieleckiej, Delegatura Instytutu Pamięci Narodowej w Kielcach oraz Instytut Historii Uniwersytetu Jana Kochanowskiego w Kielcach mają zaszczyt zaprosić do udziału w VIII edycji konferencji naukowej „Wieś polska podczas II wojny światowej”. Tematyka poruszana podczas obrad dotyczyć będzie sprawców zbrodni na mieszkańcach wsi polskiej w latach 1939–1945. Konferencja odbędzie się w dniu 19 listopada 2025 r. w sali wykładowej Instytutu Historii Uniwersytetu Jana Kochanowskiego w Kielcach.

Cel i zakres konferencji:

Głównym założeniem konferencji jest wielokierunkowa analiza sprawców zbrodni na mieszkańcach wsi polskich oraz osób odpowiedzialnych za politykę germanizacji i sowietyzacji polskiej wsi w latach 1939–1945 z uwzględnieniem niemieckich i sowieckich formacji policyjnych, wojskowych i cywilnych, a także oddziałów kolaboracyjnych, Ukraińskiej Powstańczej Armii oraz ukraińskich nacjonalistów. Chcemy również przyjrzeć się powojennym losom tych osób.

W naszych zainteresowaniach pozostaje również kwestia odpowiedzialności karnej w wymiarze strukturalnym i indywidualnym za popełnione czyny. Pragniemy, aby prelegenci poruszyli zagadnienia dotyczące przebiegu śledztw oraz procesów prawnych prowadzących do ustalenia formacji okupacyjnych i ich struktur odpowiedzialnych za poszczególne zbrodnie oraz odnalezienia, aresztowania i skazania konkretnych przestępców wojennych. Ponadto, istotnym celem obrad niezmiennie pozostaje potrzeba prezentowania nieznanych dotychczas dokumentów, wspomnień i relacji świadków i uczestników tragicznych wydarzeń II wojny światowej.

Zagadnienia badawcze:

• Niemieckie struktury wojskowe odpowiedzialne za zbrodnie na mieszkańcach wsi polskich w latach 1939–1945;
• Zbrodnie niemieckich formacji policyjnych na mieszkańcach wsi polskich w latach 1939–1945;
• Udział niemieckich struktur cywilnych w zbrodniach popełnionych na wsi polskiej w czasie okupacji;
• Zbrodnie Ukraińskiej Powstańczej Armii i nacjonalistów ukraińskich na Wołyniu i w Małopolsce Wschodniej;
• Zbrodnie niemieckich formacji kolaboracyjnych na wsi polskiej w latach II wojny światowej;
• Zbrodnie sowieckie, ukraińskie i białoruskie na wsi polskiej na Kresach Wschodnich – wrzesień–listopad 1940 r. Sprawcy i zbrodniarze;
• Sowietyzacja polskiej wsi na Kresach Wschodnich w latach 1939–1941. Sprawcy i zbrodnie;
• Ponowna sowietyzacja polskiej wsi w 1944 r. Sprawcy i zbrodnie;
• Ściganie sprawców zbrodni po zakończeniu wojny w Polsce i krajach niemieckojęzycznych (NRD, RFN, Austria). Podobieństwa i różnice;
• Zbrodniarze w świetle postępowań sądowych, w zeznaniach świadków i ofiar;
• Powojenne losy sprawców zbrodni na mieszkańcach wsi polskiej;
• Zbrodniarze wojenni w dokumentach, wspomnieniach i relacjach świadków.

Informacje organizacyjne:

• zgłoszenia do udziału w konferencji i abstrakty proponowanych referatów należy przesyłać do 30 czerwca 2025 r. na adres email: konferencjamichniow@mwk.com.pl
• streszczenia nie powinny przekraczać 2500 znaków (jednej strony tekstu)
• decyzję o zakwalifikowaniu referatu do przedstawienia na konferencji Organizatorzy przekażą Autorom do 31 lipca 2025 r.
• referaty z konferencji zostaną opublikowane w „Roczniku Mauzoleum Martyrologii Wsi Polskich w Michniowie”. Prelegenci będą zobowiązani do dostarczenia tekstów dostosowanych do instrukcji wydawniczej Muzeum Wsi Kieleckiej do 30 listopada 2025 r.

Termin konferencji:

• 19 listopada 2025 r. (środa)

Miejsce konferencji:

• Sala wykładowa Instytutu Historii Uniwersytetu Jana Kochanowskiego w Kielcach, ul. Uniwersytecka 17, 25–406 Kielce

Kontakt z organizatorami:

• Magdalena Kopeć (sekretarz konferencji ze strony MWK) – tel. 500 006 909; e-mail: konferencjamichniow@mwk.com.pl,
• Paweł Żołądek (sekretarz konferencji ze strony IPN) – tel. 41 340 50 63; e-mail: pawel.zoladek@ipn.gov.pl
• dr hab. Jerzy Gapys, prof. UJK (sekretarz konferencji ze strony UJK) – tel. 502 072 247;  e-mail: jerzy.gapys@ujk.edu.pl