Instytut Pamięci Narodowej - Kielce

Sobotnie uroczystości tradycyjnie odbyły się na leśnej polanie Wykus niedaleko Starachowic. Pojawiły się setki ludzi – między innymi przedstawiciele wojska, policji, organizacji społecznych, leśnicy czy młodzież szkolna. Wśród szczególnych gości można wymienić łączniczkę Armii Krajowej por. Mariannę Fudalę ps. „Zuzia” oraz żołnierza AK ppłk. Stefana Michalczaka ps „Brzoza”, „Jodła”. Zebrani wzięli udział w polowej mszy świętej w intencji żołnierzy działających w partyzantce. Po modlitwie, wręczone zostały Honorowe Policyjne Odznaki Zasługi im. „Ponurego”. Na koniec uroczystości przed kapliczką upamiętniającą bohaterów złożone zostały kwiaty.

Zastępca Prezesa IPN dr hab. Karol Polejowski podkreślał w jak ważnym miejscu co roku odbywają się te uroczystości.

- Dla żołnierzy takich jak „Ponury”, „Nurt”, „Robot” las był schronieniem, domem, miejscem przygotowań do walki o wolną i niepodległą Polskę. Las był również często miejscem, gdzie składali swe życie w tej walce. Podążając na spotkanie w tym miejscu kroczymy ścieżką do sanktuarium, miejsca zroszonego krwią polskich bohaterów – powiedział do obecnych na Wykusie.

- Wszyscy tutaj zebrani jesteśmy zobowiązani do tego, by pamięć o dokonaniach wielu tysięcy żołnierzy Polskiego Państwa Podziemnego nie zaginęła. Wykus mówi nam wszystko o tym, czego Polsce potrzeba, a potrzeba jej umiłowania wolności, prawdy i piękna – zaznaczał Zastępca Prezesa.

Uroczystości w Wąchocku

W niedzielę 18 czerwca 2023 roku w Wąchocku odbyły się kolejne uroczystości poświęcone partyzantom. Rozpoczęła je msza święta w kościele przy tamtejszym Opactwie Cystersów w intencji płk „Ponurego” i jego żołnierzy. Po modlitwie zebrani przeszli przed pomnik wspomnianego dowódcy, gdzie miała miejsce główna część niedzielnego spotkania. Odbył się Apel Poległych, salwa honorowa oraz składanie wiązanek przed monumentem.

- Dla pułkownika Jana Piwnika „Ponurego” Polska, obok Boga, była najwyższą dla niego wartością. Kiedy przyszło bronić Ojczyzny, on się tego podjął. Zapewne nie zadawał sobie pytań, czy warto, czy Polska jest tego godna, by o nią się bić. Dla „Ponurego” to była sprawa oczywista – mówił do zebranych dr hab. Karol Polejowski.

Zastępca Prezesa IPN przypomniał, że pod koniec lat 80. ubiegłego wieku szczątki „Ponurego” zostały sprowadzone do Polski i pochowane w klasztorze Cystersów w Wąchocku.

- Jak wielka była siła tego, co dokonał „Ponury” i jego żołnierze. Jak wielka musiała być jego legenda, że nawet komuniści ugięli się przed tym i musieli się zgodzić na to, by pułkownik wrócił do domu. Dzisiaj Góry Świętokrzyskie oddają mu hołd – powiedział.

Dr hab. Karol Polejowski zapalił także znicz przed grobem „Ponurego”, który znajduje się we wnętrzu Opactwa. Zarówno podczas sobotnich, jak i niedzielnych uroczystości Delegaturę IPN w Kielcach reprezentował dr Robert Piwko z Referatu Badań Historycznych.

Wydarzenia zorganizowali: Środowisko Świętokrzyskich Zgrupowań Partyzanckich Armii Krajowej „Ponury”–„Nurt” oraz Związek Harcerstwa Rzeczypospolitej Obwód Świętokrzyski. Delegatura IPN w Kielcach w te uroczystości włącza się od 2008 roku.