Seminarium dla nauczycieli zostało zorganizowane w związku z beatyfikacją rodziny Ulmów. Jednocześnie IPN postanowił przybliżyć fakty o innych bohaterskich Polakach, którzy ryzykując życiem zdecydowali się pomóc swoim żydowskim sąsiadom, przyjaciołom i współobywatelom skazanym przez Niemców na Zagładę. W charakterze znawcy tematu wystąpił dr Tomasz Domański, badacz z kieleckiej Delegatury IPN i jednocześnie z-ca redaktora naczelnego „Polish-Jewish Studies”.
- W Instytucie Pamięci Narodowej chcemy zwrócić uwagę, że Polacy ratujący Żydów to nie tylko historia znanych rodzin Ulmów czy Kowalskich, które za swoją heroiczną działalność zginęły, ale też opowieść o wielu, wielu innych rodakach zaangażowanych w pomoc – przekonuje dr Tomasz Domański z Referatu Badań Historycznych w Delegaturze Instytutu Pamięci Narodowej w Kielcach.
Historyk przygotował dla uczestników dwa referaty.
- Mój pierwszy referat dotyczył uwarunkowań codziennego życia na ziemiach polskich pod okupacją w czasie II wojny światowej i wpływie tych realiów wojennych na możliwości udzielania pomocy Żydom. Zwracałem też uwagę na postawy Polaków wobec wydarzeń drugowojennych. Starałem się wskazać, dlaczego w przypadku zdecydowanej większości Polaków dostrzegalna była wymuszona bierność. Powodował to terror, strach, kara śmierci za pomoc Żydom, indywidualna i zbiorowa odpowiedzialność, a także skala tych zjawisk. Drugi wykład omawiał konkretne przypadki, czyli temat rodzin Ulmów i Kowalskich oraz różnych form udzielanego wsparcia – opowiada dr Tomasz Domański.
W części drugiej wyświetlono dwa filmy dokumentalne: „Historia Kowalskich” (2009) oraz „Bez prawa do życia” (2022). Po projekcji drugiego obrazu odbyło się spotkanie z reżyserem filmu, Waldemarem Kowalskim, kierownikiem Działu Dokumentacji Filmowej Muzeum II Wojny Światowej w Gdańsku. Podsumowaniem szkolenia był quiz wiedzy nt. poruszanej problematyki. W wydarzeniu wzięło udział 26 pedagogów reprezentujących placówki oświatowe w różnych miejscowościach województwa pomorskiego. Seminarium skoordynował Bartosz Januszewski (OBEN IPN Gdańsk).
Posłuchaj dr. Tomasza Domańskiego:



