Pacyfikacja Michniowa była karą Niemców za wsparcie, jakiego mieszkańcy wioski udzielali polskim partyzantom w czasie II wojny światowej. 12 i 13 lipca 1943 r. oddziały policji niemieckiej zamordowały w Michniowie nie mniej niż 204 osoby (102 mężczyzn, 54 kobiety i 48 dzieci w wieku od 9 dni do 15 lat). W wyniku pacyfikacji miejscowość praktycznie przestała istnieć. Wszystkie domy i zabudowania gospodarcze zostały spalone, a pozostali przy życiu ludzie znaleźli schronienie w okolicznych wsiach.
W uroczystości upamiętniającej ofiary masowego mordu uczestniczyli przede wszystkim współcześni mieszkańcy Michniowa. Z ramienia IPN towarzyszył im dr Adam Pleskaczyński, dyrektor Biura Edukacji Narodowej. Delegaturę IPN w Kielcach reprezentował naczelnik dr Robert Piwko. Obecni byli przedstawiciele Referatu Badań Historycznych: kierownik dr Marzena Grosicka i dr Tomasz Domański a także Leszek Bukowski.
Uczestnicy uroczystości przy Mauzoleum Martyrologii Wsi Polskich wzięli udział w Mszy świętej w intencji pomordowanych przez Niemców mieszkańców Michniowa oraz wszystkich mieszkańców polskich wsi zamordowanych i poległych za Ojczyznę.
Po modlitwie i przemówieniach złożone zostały wieńce kwiatów przed mogiłą pomordowanych michniowian. Na koniec, chętni mogli zwiedzić również Mauzoleum.
Uroczystości zorganizowali: Urząd Marszałkowski Województwa Świętokrzyskiego, Delegatura Instytut Pamięci Narodowej w Kielcach, Muzeum Wsi Kieleckiej - Mauzoleum Martyrologii Wsi Polskich w Michniowie.
***
Dzień Walki i Męczeństwa Wsi Polskiej ustanowiony został w 2017 r. To święto państwowe przypadające 12 lipca, w rocznicę pierwszego dnia niemieckiej pacyfikacji Michniowa, która była ona punktem kulminacyjnym serii akcji represyjnych przeciwko wsiom na Kielecczyźnie w czasie II wojny światowej.
W czasie II wojny światowej Niemcy spacyfikowali co najmniej 817 polskich wsi. Ich mieszkańców rozstrzeliwano, wywożono do obozów koncentracyjnych i na przymusowe roboty do III Rzeszy, a dobytek rabowano i niszczono, paląc gospodarstwa i całe wsie. Z kolei wschodnie ziemie Polski poddano brutalnej sowietyzacji, a znaczna część ludności polskiej została deportowana na Daleki Wschód ZSRS.
Mimo kontroli, nacisków i terroru polskie społeczności wiejskie nie wyparły się swej tożsamości narodowej i nie porzuciły myśli o wolnej ojczyźnie. Za nieugiętą postawę polska wieś zapłaciła wysoką cenę. Symbolem walki i męczeństwa jest Michniów, który za pomoc niesioną partyzantom został spalony, a jego mieszkańcy w okrutny sposób wymordowani. Najmłodsza ofiara pacyfikacji, Stefanek Dąbrowa, miał zaledwie osiem dni.









