W naszej sali konferencyjnej gościliśmy nie tylko naukowców. Odwiedzili nas także przedstawiciele lokalnych władz, mediów, mundurowych, a także żacy. Na widowni zasiadła spora grupa studentów pedagogiki z Uniwersytetu Jana Kochanowskiego w Kielcach.
Konferencja zorganizowana została z okazji 80. rocznicy zwołania zjazdów nauczycielskich w Łodzi i Bytomiu, podczas których polscy pedagodzy wyrazili sprzeciw wobec zawłaszczania oświaty przez władze komunistycznej. W programie znalazło się aż 17 zróżnicowanych tematycznie referatów. Ich autorzy to zarówno przedstawiciele IPN, jak i różnych instytucji badawczych z całego kraju. Spotkaliśmy się między innymi z naukowcami ze Szkoły Głównej Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie, Uniwersytetu Rzeszowskiego, Uniwersytetu Wrocławskiego czy Uniwersytetu Łódzkiego.
Tematy przewodnie referatów i dyskusji to działania władz państwowych i oświatowych wobec szkolnictwa w czasach stalinizmu, indoktrynacja nauczycieli m.in. w ramach szkoleń i posiedzeń rad pedagogicznych, ideologizacja działań wychowawczych szkoły, programów szkolnych i podręczników, postawy nauczycieli i uczniów wobec polityki przymusu, różne aspekty codziennego życia szkoły pod presją wdrażania sowieckich wzorców.
Program konferencji naukowej „Szkoła pod presją. Ideologizacja i polityka przymusu wobec polskiej oświaty w latach 1944–1956”
Panel I
Wybrane aspekty polityki oświatowej władz państwa polskiego wobec szkolnictwa – prowadzący: prof. Adam Massalski (Instytut Pamięci Narodowej Delegatura w Kielcach)
- Prof. Mirosław Golon (Instytut Pamięci Narodowej Delegatura w Bydgoszczy/ Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu), Od zwalczania religii i tradycji narodowej po kult Stalina i promocję kolektywizacji. PZPR wobec młodzieży szkolnej w okresie stalinowskim na przykładzie działań wobec placówek oświatowych w wybranych powiatach Polski północnej.
- Dr Magdalena Rzepka (Szkoła Główna Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie), Odbudowa i przebudowa: polskie szkolnictwo w latach 1947–1949 w świetle protokołów Komisji Oświatowej Sejmu Ustawodawczego.
- Dr Ewa Pogorzała (Uniwersytet Rzeszowski), Polityka oświatowa państwa polskiego wobec mniejszości narodowych i etnicznych w latach 1944–1956.
- Dr Tomasz Solarski (Instytut Debaty Publicznej w Gdańsku), Formy oddziaływania Centralnej Komisji Kwalifikacyjnej dla pracowników Nauki na pedagogikę polską (1951-1956).
- Dr Judyta Bielanowska (Wyższa Szkoła. Kształcenia Zawodowego we Wrocławiu/Europejskie Centrum Solidarności w Gdańsku), Ideologizacja dyskursu naukowego w Polsce ludowej na przykładzie działalności WUML.
Panel II
Wpływ indoktrynacji i presji ideologicznej na postawy pracowników oświaty i funkcjonowanie placówek szkolnych – prowadząca: dr Izabela Bożyk (Instytut Pamięci Narodowej, Delegatura w Kielcach)
- Maria Żukowska (Uniwersytet w Białymstoku), Historia pod kontrolą. Jak Stalin osobiście kształtował narrację podręcznikową i jakie to miało konsekwencje dla edukacji w Polsce 1944-1956).
- Anna Siekierska (Uniwersytet Gdański), Nauczyciele i nauczycielki trójmiejskich szkół pod presją ideologiczną w latach 1945-1956.
- Mateusz Gąssowski (Uniwersytet Wrocławski), Liceum Św. Augustyna w Warszawie – katolicki ewenement na mapie socjalistycznej oświaty PRL.
- Jerzy Autuchiewicz (Instytut Pamięci Narodowej Oddział w Białymstoku), Nauczyciel to działacz. Skutki indoktrynacji nauczycieli w województwie białostockim w latach 1944-1956).
- Dr Matusz Ratyński (Muzeum Historii Polskiego Ruchu Ludowego w Warszawie), Jan Dębski. Kurator okręgu dolnośląskiego w latach 1945-1947.
- Prof. UŁ Konrad Klejsa (Uniwersytet Łódzki), Kino do tablicy. Polityka programowa Działu Filmów Oświatowych/ Wytwórni Filmów Oświatowych w latach 1946–1953.
Panel III
Polityka przymusu w oświacie w świetle badań regionalnych i prasy – prowadząca: dr Marzena Grosicka (Instytut Pamięci Narodowej Delegatura w Kielcach)
- Prof. Ewa Kula (Uniwersytet Jana Kochanowskiego w Kielcach), Studium Nauczycielskie w Kielcach wobec wychowania religijnego słuchaczy w latach 1954–1956 w świetle źródeł archiwalnych.
- Dr Wiesława Rutkowska (Archiwum Państwowe w Kielcach), Indoktrynacja w szkolnictwie w świetle protokołów rad pedagogicznych w szkołach zawodowych i średnich w Starachowicach w latach 1945-1956.
- Dr Paweł Glugla (badacz niezależny, Tarnów), Komitety Rodzicielskie i ich rola w komunistycznej ideologizacji polskiego szkolnictwa w latach 1949–1956 na przykładzie województwa rzeszowskiego.
- Dr Renata Knyspel-Kopeć (Centralna Biblioteka Wojskowa w Warszawie), Problematyka szkolnictwa polskiego w świetle Dodatku „Oświata i Wychowanie” (1945-1946).
- Dr Mieczysław Kopeć (Główna Biblioteka Pracy i Zabezpieczenia Społecznego w Warszawie), Edukacja zawodowa kadr przemysłu metalowego w świetle czasopisma branżowego „Mechanik” w latach 1946-1956.
- Dr Izabela Bożyk (Instytut Pamięci Narodowej Delegatura w Kielcach), Polityka przymusu i ideologizacji w liceach pedagogicznych na przykładzie wybranych placówek województwa kieleckiego w latach 1944-1956.
Patronat medialny: Radio eM Kielce, Echo Dnia, Polskie Radio Kielce, Telewizja Świętokrzyska, TVP3 Kielce, TVP Info