Instytut Pamięci Narodowej - Kielce

https://kielce.ipn.gov.pl/kie/aktualnosci/225330,81-rocznica-rozstrzelania-polskich-patriotow-w-Lesie-Weleckim-kolo-Buska-Zdroju.html
27.02.2026, 23:12

81. rocznica rozstrzelania polskich patriotów w Lesie Wełeckim koło Buska-Zdroju

W niedzielę 20 lipca 2025 r. odbyły się uroczystości upamiętniające ofiary zbiorowej egzekucji dokonanej przez Niemców 19 lipca 1944 r. w Lesie Wełeckim koło Buska-Zdroju.

20.07.2025

Uroczystości odbyły się przy pomniku położonym na skraju Lasu Wełeckiego. Rozpoczęła je polowa msza święta. Następnie w programie przewidziano przemówienia, prelekcję dr Karoliny Trzeskowskiej-Kubasik pt. „Zbrodnie niemieckie w Lesie Wełeckim koło Buska-Zdroju", apel poległych, salwę honorową oraz składanie wieńców przed pomnikiem.

Organizatorzy: Delegatura Instytutu Pamięci Narodowej w Kielcach, Urząd Miasta i Gminy w Busku-Zdroju, Parafia Najświętszego Serca Pana Jezusa w Oleszkach

Partner: Nadleśnictwo Pińczów

Patronat medialny: infobusko.pl, busko.com.pl, Polskie Radio Kielce, Radio eM Kielce, halobusko.pl, Echo Dnia, TVP3 Kielce

Wydarzenia w Lesie Wełeckim

Według ustaleń Instytutu Pamięci Narodowej, eskalacja egzekucji na terenie Lasu Wełeckiego miała miejsce w latach 1943–1944. Ostatnia egzekucja odbyła się 12 stycznia 1945 r., dzień przed wkroczeniem Sowietów do Buska-Zdroju. Zbrodni dokonywano w różnych częściach Lasu Wełeckiego, najczęściej w rejonie sosny z obnażonymi korzeniami. Wykonawcami egzekucji byli funkcjonariusze żandarmerii niemieckiej z Buska-Zdroju oraz Policji Bezpieczeństwa (Sicherheitspolizei). Największy odsetek ofiar stanowili żołnierze Armii Krajowej i Batalionów Chłopskich. Wśród ofiar niemieckich egzekucji znajdowały się również kobiety i dzieci. Liczba osób rozstrzelanych na terenie Lasu Wełeckiego jest trudna do ustalenia. Według różnych źródeł archiwalnych na jego obszarze zamordowano od 500 do nawet 1000 osób. Ustalono 110 nazwisk ofiar.

W historiografii polskiej utarł się pogląd, jakoby po przeprowadzeniu udanego zamachu na Maxa Petera okupant niemiecki nie zastosował represji wobec miejscowej ludności. W rzeczywistości, 19 lipca 1944 r. w Lesie Wełeckim rozstrzelano dwadzieścia dziewięć osób –żołnierzy Armii Krajowej lub Batalionów Chłopskich. Była to zarazem największa egzekucja na tym terytorium. Jej ofiarami byli mieszkańcy Buska-Zdroju, Jarosławic, Łęki, Pińczowa,  Tuczęp oraz Słupi. Instytut Pamięci Narodowej ustalił nazwiska dwudziestu czterech osób zamordowanych wówczas przez Niemców (odnośnie do dwóch kolejnych osób w źródłach archiwalnych istnieją rozbieżności dotyczące ich daty śmierci, należy jednakże przypuszczać, że śmierć poniosły 19 lipca 1944 r.).