„Lew z Nadarzyna” taki tytuł nosi mural, który pod koniec 2025 r. został odsłonięty w nadarzyńskim liceum. Dzieło powstało w sali historycznej i było efektem projektu „Młodzi obywatele”, realizowanego przez szkołę. W wydarzeniu uczestniczyła siostra „Lwa”, Grażyna Kotońska.
Jak mówi Karolina Bilewska, nauczycielka historii i wiedzy o społeczeństwie, wizyta w Kielcach była koleją okazją do poznania losów ważnego dla nich żołnierza niezłomnego. – Jak już mural powstał, uczniowie chcieli się dowiedzieć jeszcze więcej, przyjechać do miejsca, w którym Karol Łoniewski był więziony i gdzie znajdowała się jego leśna mogiła – wyjaśniła.
Wizyta ponad 20-osobowej grupy drugoklasistów rozpoczęła się w Centrum Edukacyjnym IPN „Przystanek Historia” w Kielcach. Na warsztatach prowadzonych przez Edytę Krężołek, kierownik Referatu Edukacji Narodowej w kieleckiej delegaturze młodzież poznała historię żołnierzy niezłomnych – kim byli, dlaczego po 1945 r. nie złożyli broni, jaki los ich spotkał.
Po tym wstępie uczniowie udali się do Ośrodka Myśli Patriotycznej na Wzgórzu Zamkowym w Kielcach. Tutaj mieściło się jedno z najcięższych więzień komunistycznych, które po 1945 r. szybko zaczęło się zapełniać aresztowanymi żołnierzami Armii Krajowej, Narodowych Sił Zbrojnych i osobami związanymi ze strukturami Polskiego Państwa Podziemnego. Wśród więźniów był także Karol Łoniewski ps. „Lew”.
31 lipca 1948 r. wyrokiem Wojskowego Sądu Rejonowego w Kielcach Karol Łoniewski został skazany na karę śmierci. Wyrok wykonano 24 września 1948 r. w lesie w Zgórsku pod Kielcami. Wraz z Karolem zostali rozstrzelani jego trzej koledzy: Aleksander Życiński „Wilczur”, Czesław Spadło „Mały” i Józef Figarski „Śmiały”. Ciała zakopano w dole śmierci.
W marcu 2016 r. szczątki „Lwa” zostały odnalezione przez Fundację Niezłomni, ekshumowane i zidentyfikowane. Z kolei 1 października 2016 r. odbył się uroczysty pogrzeb Karola Łoniewskiego ps. „Lew” w Nadarzynie.
Wizyta przy pomniku w Zgórsku, upamiętniającym żołnierzy niezłomnych, była ostatnim etapem pobytu w Kielcach. Tu z młodzieżą spotkała się Marta Gorajczyk-Woźniak z pionu poszukiwań i identyfikacji krakowskiego oddziału IPN, która opowiedziała, jak wygląda poszukiwanie ofiar reżimu stalinowskiego, ustalanie ich tożsamości oraz pochówek. Wyjaśniła, kto wchodzi w skład zespołu zajmującego się tą formą odkrywania historii. Pytań dotyczących jej pracy nie brakowało.
Karol Łoniewski „Lew”
Urodził się 4 listopada 1925 r. w Nadarzynie, zmarł 24 września 1948 r. w Zgórsku. Uczył się w szkole powszechnej w Nadarzynie, a później w prowadzonym przez salezjanów gimnazjum w Jaciążku.
W czasie okupacji niemieckiej mieszkał z rodziną w Warszawie, uczył się na tajnych kompletach, należał do Szarych Szeregów. Uczestnik i instruktor szkoły podchorążych „Agricola”. Żołnierz Związku Walki Zbrojnej – Armii Krajowej, walczył w Powstaniu Warszawskim, odznaczony Krzyżem Walecznych. Po powstaniu uwięziony w obozie przejściowym w Modlinie, skąd uciekł pod koniec 1944 r.
Od rozwiązania AK do jesieni 1945 r. przebywał na Kielecczyźnie, w Wąchocku, gdzie ukrywał się w obawie przed aresztowaniem. We wrześniu 1945 r. wyjechał do Gdańska, gdzie kontynuował naukę i pracował. W 1947 r. rozpoczął studia stomatologiczne w Łodzi. Tutaj został aresztowany 18 lutego 1948 r., 31 lipca 1948 skazany przez Wojskowy Sąd Rejonowy w Kielcach na sesji wyjazdowej w Starachowicach na karę śmierci i pozbawienie praw publicznych, obywatelskich i honorowych. 10 września 1948 r. Najwyższy Sąd Wojskowy utrzymał wyrok. 17 września Bolesław Bierut odmówił prawa łaski i 20 września zapadła decyzja o natychmiastowym wykonaniu wyroku. 24 września 1948 r. „Lew” został rozstrzelany. 5 czerwca 1992 r. Sąd Wojewódzki w Kielcach stwierdził nieważność wyroku z 31 lipca 1948 r.