Instytut Pamięci Narodowej - Kielce

https://kielce.ipn.gov.pl/kie/aktualnosci/241065,Zdrowie-dzieci-bylo-dla-niego-najwazniejsze-Dr-Wladyslaw-Buszkowski-ma-swoj-pomn.html
27.04.2026, 18:52

Zdrowie dzieci było dla niego najważniejsze. Dr Władysław Buszkowski ma swój pomnik w Kielcach

Był żołnierzem, społecznikiem, a przede wszystkim lekarzem, dzięki któremu tysiące dzieci odzyskało zdrowie. W środę, 22 kwietnia 2026 r., został odsłonięty pomnik dr. Władysława Buszkowskiego, założyciela kieleckiego szpitala dziecięcego.

22.04.2026

Uroczystość odbyła się w miejscu, gdzie przez prawie sto lat, od 1921 do 2015 r. znajdowała się lecznica dla najmłodszych pacjentów, czyli przy ul. Langiewicza w Kielcach. Na wydzielonym terenie o powierzchni około 300 m² powstał skwer, którego centralnym punktem stał się pomnik, autorstwa kieleckiego rzeźbiarza Sławomira Micka. Przedstawia on Władysława Buszkowskiego, ubranego w kitel, spod którego wygląda mundur oficera Wojska Polskiego. Doktor na ręku trzyma małe dziecko, które bada stetoskopem, natomiast obok niego stoi dziewczynka, wręczająca mu bukiecik kwiatów oraz chłopczyk, dający kamyczek.

Odsłonięcia monumentu dokonali uczniowie klasy 3B ze Szkoły Podstawowej nr 13 w Kielcach. Gościem honorowym wydarzenia był Marek Buszkowski, wnuk patrona kieleckiego „Szpitalika”.

Wydarzenie zakończyło się na kieleckim Cmentarzu Starym, przy grobie Władysława Buszkowskiego. W obecności członków rodziny Magdalena Fogiel-Litwinek – dyrektor Wojewódzkiego Domu Kultury w Kielcach przytwierdziła do grobu doktora Buszkowskiego tabliczkę, potwierdzającą wpisanie mogiły tego zasłużonego oficera Wojska Polskiego do ewidencji grobów weteranów walk o Wolność i Niepodległość Polski.

Instytut Pamięci Narodowej był jednym z uczestników działań, mających na celu upamiętnienie postaci i postawy dr Władysława Buszkowskiego. W obu wydarzeniach udział wziął dr Robert Piwko – naczelnik Delegatury Instytut Pamięci Narodowej w Kielcach.

Władysław Buszkowski (1884-1920) – był oficerem Wojska Polskiego kapitanem Legionów Polskich. Studia ukończył w 1912 r. na Wydziale Lekarskim Uniwersytetu w Krakowie. Do Kielc przybył z Warszawy, gdzie pracował w szpitalu na Pradze. Był ordynatorem oddziału wewnętrznego męskiego w szpitalu św. Aleksandra w Kielcach. Pracując w szpitalu dla dorosłych, ubolewał nad losem chorych dzieci, leczonych w ciężkich warunkach szpitalnych, dlatego jako pierwszy poruszył kwestię potrzeby powstania w Kielcach lecznicy dla najmłodszych. W 1919 r., wraz z prezydentem Miasta Kielce, Mieczysławem Łukasiewiczem i innymi ówczesnymi samorządowcami, założył Towarzystwo Przyjaciół Szpitala Dziecięcego. Szpital został otwarty 26 grudnia 1921 r. Buszkowski tego nie doczekał, zmarł tragicznie, mając zaledwie 36 lat.

Dr Władysław Buszkowski zainicjował także akcję „kropli mleka” dla biednych matek, zakup karetki pogotowia, budowę pralni dla najuboższych i łaźni miejskiej. Był członkiem Rady Miejskiej w Kielcach. Podczas wojny polsko-bolszewickiej pełnił służbę jako lekarz wojskowy w szpitalu okręgowym (wojskowym) w Kielcach.