Instytut Pamięci Narodowej - Kielce

Wojewódzkie obchody 87. rocznicy wybuchu II wojny światowej odbyły się na Cmentarzu Wojsk Polskich w Kielcach. Udział w nich wzięła Edyta Krężołek, kierownik Referatu Edukacji Narodowej Delegatury Instytutu Pamięci Narodowej w Kielcach, która przypomniała tragiczny bilans okupacji.

- Składamy dzisiaj wielki hołd wszystkim ofiarom II wojny światowej – było to blisko 6 milionów Polaków, a na całym świecie nawet 80 milionów ludzi, jeśli uwzględnimy także tych, którzy na skutek wojny pomarli z głodu, chorób i nędzy. Pamiętamy również o wszystkich, którzy walczyli, oddali swoje zdrowie i życie dla w obronie Ojczyzny – mówiła.

Historyk przypomniała, że 1 września 1939 r., o świcie, niemieckie wojska – bez wypowiedzenia wojny – przekroczyły na całej długości granice Rzeczypospolitej.

- Osamotniona Polska, mimo trwającego ponad pięć tygodni bohaterskiego oporu, nie mogła skutecznie przeciwstawić się agresji Niemiec i przeprowadzonej 17 września inwazji sowieckiej – w myśl zawartego przez obu agresorów paktu. Postawa obrońców Westerplatte, Helu i Wizny we wrześniu 1939 roku była wyrazem największego poświęcenia polskich żołnierzy – zaznaczyła.

Edyta Krężołek zwróciła uwagę, że Polacy walczyli z wrogiem na terenie okupowanej Ojczyzny, ale także u boku aliantów. 

- Nawet wraz z Sowietami, chociaż gorzka to była współpraca. Podobnie gorzki smak miało również pokonanie Niemiec w maju 1945 roku – dla Polski polityczne skutki wybuchu II wojny światowej trwały przecież aż do roku 1989, a państwo zmieniło się bezpowrotnie – dodała.

Głos zabrała również marszałek województwa świętokrzyskiego, Renata Janik.

- Dziś pochylamy głowy przed tymi, którzy nie wahali się stanąć w obronie Polski. Pamięć o ich postawie to dla nas zobowiązanie, by strzec wolności, suwerenności, jedności i pokoju – zauważyła.

Organizatorzy uroczystości: Urząd Marszałkowski Województwa Świętokrzyskiego i Wojewódzki Dom Kultury im. Józefa Piłsudskiego. Współorganizatorzy: Świętokrzyski Urząd Wojewódzki, Urząd Miasta Kielce, Delegatura Instytutu Pamięci Narodowej w Kielcach.
 

1 września odbyła się również kolejna odsłona akcji „Zapal znicz pamięci obrońcy Westerplatte z września 1939 r.”. 

Dziękujemy wszystkim zaangażowanym osobom za poświęcony czas, posprzątanie grobów, modlitwę, zapalone znicze, złożone kwiaty. Za obecność. Za pamięć. 

Pracownicy Delegatury Instytutu Pamięci Narodowej w Kielcach wraz z partnerami: żołnierzami 10. Świętokrzyskiej Brygady Obrony Terytorialnej im. mjr. cc. Eugeniusza Gedymina Kaszyńskiego, ps. „Nurt”, 3. Sandomierskiego Batalionu Radiotechnicznego im. ppłk. Antoniego Wiktorowskiego ps. „Kruk”, pracownikami krakowskiego Oddziału IPN, a także harcerzami, młodzieżą szkolną, nauczycielami, samorządowcami, rodzinami poległych, jak co roku uczcili pamięć Westerplatczyków, pochodzących z naszego regionu i spoczywających na świętokrzyskich nekropoliach.

Obecnie w naszym województwie znamy lokalizację 35 grobów na 26 cmentarzach: w Bodzentynie, Brzezinach, Brzostkowie, Busku-Zdroju, Chybicach, Jędrzejowie, Kazimierzy Małej, Kazimierzy Wielkiej, Kielcach, Kozłowie, Krynkach, Małogoszczu, Mniowie, Nawarzycach, Piekoszowie, Pierzchnicy, Rachwałowicach, Rogowie, Sandomierzu, Sarnówku Dużym, Skarżysku-Kamiennej, Skarżysku Kościelnym, Starachowicach, Wąchocku, Zagnańsku, Zborówku.

We wrześniu 1939 r. żołnierze, będący mieszkańcami województwa kieleckiego, stanowili około 40 proc. stanu Obrońców Westerplatte. 

Uroczystości upamiętniające pochodzących z Kielecczyzny obrońców Wojskowej Składnicy Tranzytowej odbędą się także w poniedziałek, 7 września, o godz. 12.00 na placu przed Wojewódzkim Domem Kultury w Kielcach. Poprzedzi je msza święta, która o godz. 11.00 rozpocznie się w Bazylice Katedralnej w Kielcach. Organizator: Społeczny Komitet „Pamiętamy o Westerplatczykach”, w którego skład wchodzi Delegatura IPN w Kielcach.

Zapraszamy do udziału!
 

W wydarzenia upamiętniające wybuch II wojny światowej, wpisała się też promocja najnowszej książki dr Karoliny Trzeskowskiej-Kubasik z Instytutu Pamięci Narodowej, zatytułowanej „Terror niemiecki na terenie Kreishauptmannschaft Busko w latach 1939-1945”. Spotkanie miało miejsce 1 września, w Domu Zdrojowym w Busku-Zdroju.

1 września 1939 r. Niemcy zaatakowały Polskę. Wykorzystały przede wszystkim przewagę wojsk pancernych i lotnictwa. 17 września od wschodu wkroczyła Armia Czerwona. Ta współpraca była efektem paktu Ribbentrop-Mołotow, który 23 sierpnia 1939 r. podpisały III Rzesza i sowiecka Rosja. Jego tajny protokół przewidywał podział stref wpływów w Europie, w tym ziem polskich.

Polecamy materiały: 

II wojna światowa – Polacy pod okupacją niemiecką i sowiecką: 1 i 17 września 1939 - materiały IPN

Jakub Mularczyk, „Z Kielecczyzny na Westerplatte. Losy obrońców Wojskowej Składnicy Tranzytowej”