Instytut Pamięci Narodowej - Kielce

Konkurs został zaplanowany na dwa dni. W czwartek (24 września) na scenie Centrum Edukacyjnego IPN „Przystanek Historia” w Kielcach zaprezentowało się 38 osób. Byli to uczniowie klas siódmych i ósmych ze szkół podstawowych.

Każdy musiał przygotować po dwa teksy: poezję i prozę, dotyczące II wojny światowej, a następnie je zinterpretować na scenie.

- Zadanie, z którym przyjdzie zmierzyć się dzisiaj uczestnikom konkursu, miało także na celu zachęcić ich do szerszego zapoznania z literaturą poświęconą II wojnie światowej i utrwalanie pamięci o wydarzeniach z historii Polski w tym okresie – mówiła, otwierając wydarzenie, Edyta Krężołek, kierownik Referatu Edukacji Narodowej Delegatury IPN w Kielcach. – Zdajemy sobie sprawę, że postawiliśmy przed wami niełatwe zadanie. Poezja i proza okresu II wojny światowej to literatura ekstremalnych doświadczeń, w której autorzy zmierzyli się z totalitaryzmem, Zagładą i rozpadem świata dotychczasowych wartości. Dlatego wszystkim wam życzymy powodzenia!

Prezentacje oceniało trzyosobowe jury w składzie: Joanna Kowalska – zastępca dyrektora Teatru Lalki i Aktora „Kubuś” w Kielcach, red. Aleksandra Gronek-Piotrowska z TVP3 Kielce oraz Dorota Klusek – Delegatura IPN Kielce.

- To była dla nas ogromna przyjemność i zaszczyt móc dziś oglądać was na tej scenie – zwróciła się do uczestników Joanna Kowalska. – To był trudy konkurs, bo musieliście odwołać się do poezji, ale też do prozy. Waszym niebywałym atutem jest młodość oraz to, że wychodząc ma scenę, prezentujecie to, co macie najpiękniejsze: waszą wrażliwość i talent. Jesteśmy wam bardzo wdzięczni, że sięgacie również po bardzo trudny repertuar. Mówicie o takich doświadczeniach i emocjach, z którymi, mamy nadzieję, nikt z nas nie będzie musiał się mierzyć, ale bardzo ciężko jest młodym ludziom, z ogromną radością życia, wchodzić w takie emocje. Stanęliście na wysokości zadania i dziś każdy z was jest wygrany – podkreśliła.

Jednak, zgodnie z regulaminem konkursu, trzeba było wyłonić zwycięzców. Tak też się stało. 

Wyniki:

• I miejsce – Franciszek BĄK, 8 kl., ZPO w Stadnickiej Woli, nauczycielka: Lilianna Saik, utwory: Marian Jonkajtys „Kresowe dzieci”, Dawid Rubinowicz „Pamiętnik”;
• II miejsce – Zuzanna CHATYS, 8 kl., ZPO w Brzegach, nauczycielka: Agata Twardowska, utwory: Antoni Słonimski „Alarm”, Miron Białoszewski „Pamiętnik z powstania warszawskiego”;
• III miejsce – Damian OSTROWSKI, 7 kl., SP im. św. Huberta w Mstyczowie, nauczycielka: Agnieszka Ślusarek, utwory: Władysław Broniewski „Żołnierz polski”, Hanna Krall „Zdążyć przed Panem Bogiem”.

Wyróżnienia:

• Julia CZYŻ, kl. 8, PSP nr 3 im. płk. Aleksandra Krzyżanowskiego „Wilka” w Busku- Zdroju, nauczycielka:
• Marta Gręda, utwory: K. K. Baczyński „Elegia o chłopcu polskim” Miron Białoszewski „Pamiętnik z powstania warszawskiego”:
• Oliwia ZAKRZEWSKA, . 8 kl., PSP w Obrazowie, nauczycielka: Anna Chuchnowska, utwory: NN „Polska zwycięży”, Miron Białoszewski „Pamiętnik z powstania warszawskiego”.
   

W piątek (25 września) w szranki stanęło 24 uczniów ze szkół ponadpodstawowych. 

Tym razem występy oceniali: Joanna Kowalska – zastępca dyrektora Teatru Lalki i Aktora „Kubuś” w Kielcach, Andrzej Skorupski – reżyser teatralny, dramaturg, twórca Teatru „Pegaz”, działającego w Kieleckim Centrum Kultury oraz Dorota Klusek – Delegatura IPN Kielce.

- Obrady były bardzo burzliwe, ponieważ poziom uczestników był bardzo wysoki i ciężko było nam wytypować trzy zwycięskie miejsca, dlatego wskazaliśmy dodatkowo aż cztery osoby wyróżnione. Ale pamiętajcie, że nawet jeśli nie znaleźliście się w gronie nagrodzonych czy wyróżnianych, to i tak byliście wspaniali. Nie dajcie sobie odebrać radości z tego, że sprawia wam frajdę występowanie, że cieszy was czytanie poezji i prozy. Pielęgnujcie swoje pasje – zaapelowała do młodych Joanna Kowalska.

Andrzej Skorupski przyznał, że w gronie występujących zauważył kilka aktorskich talentów, także wśród tych, którzy nie znaleźli się wśród laureatów.

- Czasami trudno pokazać swoje możliwości w ciągu tych kilku minut, ale warto próbować. Wielu wybitnych aktorów, aby zrealizować swoje marzenie o scenie, kilka razy próbowało dostać się do szkoły teatralnej. Np. Januszowi Gajosowi udało się to za czwartym razem. Dlatego nie warto się poddawać – zaznaczył. 

Zachęcił też młodych artystów, by spróbowali swoich sił w teatrze Pegaz.

Wyniki VII wojewódzkiego konkursu recytatorskiego „…gdy nad głowami świszczą kule…” – poezja i proza okresu II wojny światowej – szkoły ponadpodstawowe: 

• I miejsce – Jowita MAZUREK, 3 kl., I LO im. Juliusza Słowackiego w Skarżysku-Kamiennej, nauczyciel: Iwona Wójcik, repertuar: Józef Ozga-Michalski „Nie mam się bać”, Andrzej Szczypiorski „Początek”;
• II miejsce – Wiktoria KOWALSKA, 3 kl., ZS nr 1 im. ks. Stanisława Konarskiego w Jędrzejowie, nauczyciel: Marta Czerwik, repertuar: K.K. Baczyński „Sny dziecinne pachniały…”, Karolina Lanckorońska „Wspomnienia wojenne”;
• III miejsce – Dominika TOMCZYK, ZSE im. Mikołaja Kopernika w Kielcach, nauczyciel: Dorota Komisarczyk, repertuar: K.K. Baczyński „Niebo złote ci otworzę”, Ishbel Szatrawska „Żywot i śmierć pana Hersha Libkina z Sacramento w stanie Kalifornia”.

Wyróżnienia:

• Lena BERNAT, 1 kl., ZS Ponadpodstawowych im. Stanisława Staszica w Stąporkowie, nauczyciel: Dorota Kosierkiewicz, repertuar: Barbara Lipińska-Postawa „Inka”, Ida Fink „Zabawa w klucz”;
• Adrian DZIECIUCH, 4 kl., ZS im. Stanisława Staszica w Staszowie, nauczyciel: Zbigniew Świtek, repertuar: Zbigniew Kabata „Wara”, Tadeusz Borowski „Pożegnanie z Marią”;
• Aleksandra GAŁKA, 1 kl ŻO w Zespole Szkół Centrum Kształcenia Rolniczego im. B. Chrobrego w Chrobrzu, nauczyciel: Małgorzata Sternak, repertuar: K. K. Baczyński „Elegia o chłopcu polskim”, Aleksander Kamiński „Kamienie na szaniec”;
• Krystian TUREK, 4 kl., Powiatowy Zespół Szkół w Chęcinach, nauczyciel: Anna Ulatowska, repertuar: Zuzanna Ginczanka „Maj 1939”, Włodzimierz Odojewski „Zapomniane, nieuśmierzone” (fr. opowiadania „List”).
   

Gratulujemy wszystkim uczestnikom, a nauczycielom i rodzicom dziękujemy za pomoc w przygotowaniu uczniów.

Honorowy patronat nad wydarzeniem objął Świętokrzyski Kurator Oświaty Piotr Łojek.

Organizator: Delegatura Instytutu Pamięci Narodowej w Kielcach.

Wojewódzki konkurs recytatorski „…gdy nad głowami świszczą kule…” – poezja i proza okresu II wojny światowej miał na celu m.in. uczczenie Dnia Podziemnego Państwa Polskiego, obchodzonego 27 września.

Polskie Państwo Podziemne

27 września 1939 r. w Warszawie powstała Służba Zwycięstwu Polski, tajna organizacja niepodległościowa, stanowiąca zaczątek Polskiego Państwa Podziemnego.

Polskie Państwo Podziemne było unikatowe w Europie okupowanej przez Niemców z uwagi na rozbudowane struktury, które objęły całe terytorium II Rzeczpospolitej oraz zakres prowadzonych w konspiracji prac.

Polskie Państwo Podziemne nie ograniczało się do bieżącej walki z okupantami – prowadzono także akcję tajnego nauczania na wszystkich szczeblach oświaty, organizowało sądownictwo (zarówno wojskowe, jak i cywilne), działalność propagandową, czy wywiadowczą. Jednocześnie przygotowywano plany powstania powszechnego oraz organizacji życia w okresie powojennym – odbudowy kraju, przejęcia terenów, które (jak przypuszczano) mogą przypaść Polsce oraz rozwiązania prawne w różnych dziedzinach.

Wyjątkowość polskiej konspiracji wynikała również z innych względów. W porównaniu z konspiracjami wojskowymi innych okupowanych krajów europejskich, Armia Krajowa działała najdłużej i stosowała najbardziej zróżnicowane formy walki. Na zasadzie dobrowolności skupiała przedstawicieli wielu grup społecznych. Na podobnej zasadzie, w działalność podziemnej administracji i parlamentu angażowali się przedstawiciele różnych, wcześniej konkurujących ze sobą, partii politycznych.

Polecamy lekturę artykułów:

• Jacek Sawicki, „Służba Zwycięstwu Polski”
• Piotr Szubarczyk, „Fenomen Państwa Podziemnego”