Instytut Pamięci Narodowej - Kielce

https://kielce.ipn.gov.pl/kie/aktualnosci/248436,Gloria-victis-w-Dzien-Pamieci-o-Cywilnej-Ludnosci-Powstanczej-Warszawy.html
03.10.2026, 01:07

Gloria victis w Dzień Pamięci o Cywilnej Ludności Powstańczej Warszawy

Pomnik Harcerzy Poległych za Ojczyznę na Skwerze Harcerskim im. Szarych Szeregów w Kielcach, ten symbol patriotyzmu i ofiarności członków środowiska harcerskiego, każdego roku, 1 sierpnia, staje się centralnym miejscem wojewódzkich obchodów rocznicy wybuchu Powstania Warszawskiego. O uczestnikach tego zrywu niepodległościowego, jak również o cywilnych mieszkańcach Warszawy pamiętaliśmy także w dniu 82. rocznicy upadku Powstania Warszawskiego.

Pomnik Harcerzy Poległych za Ojczyznę na Skwerze Harcerskim im. Szarych Szeregów w Kielcach 2 października, w Dzień Pamięci o Cywilnej Ludności Powstańczej Warszawy. Fot. D. Klusek/ IPN Kielce
Pomnik Harcerzy Poległych za Ojczyznę na Skwerze Harcerskim im. Szarych Szeregów w Kielcach 2 października, w Dzień Pamięci o Cywilnej Ludności Powstańczej Warszawy. Fot. D. Klusek/ IPN Kielce

W piątek, 2 października przy obelisku symboliczne róże złożył i znicz zapalił dr Robert Piwko, naczelnik Delegatury Instytutu Pamięci Narodowej w Kielcach.

Po 63 dniach walki, 2 października 1944 r., dowództwo AK podpisało „Układ o zaprzestaniu działań wojennych w Warszawie”. Tak zakończyło się Powstanie Warszawskie, które było największą bitwą Polskiego Państwa Podziemnego i jednocześnie największym tego rodzaju powstaniem w całej okupowanej Europie. Bilans powstania był tragiczny. Zginęło od 16 tys. do 18 tys. jego uczestników, a około 25 tys. zostało wziętych do niewoli. Liczba cywilnych ofiar wyniosła od 150 tys. do 180 tys. osób. Po kapitulacji Warszawa została doszczętnie zniszczona przez Niemców.

Powstanie Warszawskie pod względem militarnym było największą operacją przeprowadzoną przez AK w czasie akcji „Burza”. Ofensywa sowiecka na kierunku warszawskim została zatrzymana z przyczyn politycznych. Decyzja ta była wyrokiem śmierci dla miasta, wydanym przez Stalina, a wykonanym przez Niemców.

W 2015 r. Sejm Rzeczypospolitej Polskiej ustanowił dzień 2 października Dniem Pamięci o Cywilnej Ludności Powstańczej Warszawy. Jak zapisano w uchwale, „Dzięki ofiarnej i pełnej determinacji postawie mieszkańców Warszawy Powstanie Warszawskie trwało aż 63 dni”. Sejm oddał hołd ofiarnym mieszkańcom stolicy Polski, którzy „wspierając walczących powstańców złożyli ofiarę życia” oraz tym, „którzy po kapitulacji Powstania Warszawskiego zostali wypędzeni z miasta i przeszli gehennę obozów koncentracyjnych, niewolniczej pracy i tułaczki”.

 

Więcej informacji:

2 października Dniem Pamięci o Cywilnej Ludności Powstańczej Warszawy