Instytut Pamięci Narodowej - Kielce

https://kielce.ipn.gov.pl/kie/aktualnosci/249204,Zaduszki-Kajetanowskie-spotkanie-edukacyjne-i-prelekcja-Marka-Jonczyka-Kajetanow.html
22.10.2026, 01:19

„Zaduszki Kajetanowskie” – spotkanie edukacyjne i prelekcja Marka Jończyka - Kajetanów, 25 października 2026

Bitwa pod Kajetanowem i Barczą była jednym z najważniejszych starć obronnych w regionie w pierwszych dniach II wojny światowej. O jej uczestnikach przypomną „Zaduszki Kajetanowskie”. Modlitwa i spotkanie edukacyjne, poświęcone kampanii polskiej 1939 r. na Kielecczyźnie, odbędą się w niedzielę, 25 października.

Zbiórka uczestników – uczniów Szkoły Podstawowej w Kajetanowie i osób zainteresowanych – o godz. 15.00 w Kajetanowie (przy krzyżu, naprzeciw posesji nr 6). Stąd wspólnie udadzą się do miejscowości Barcza, gdzie uporządkują mogiły żołnierzy Wojska Polskiego z Grupy „Kielce” (m.in. 64, 65, 66, 93 i 154 pułków piechoty oraz 55 pułku artylerii lekkiej), poległych w trakcie działań kampanii polskiej 1939 r. w rejonie Kajetanów, Barcza, Zagnańsk.

Pracownik Biura Poszukiwań i Identyfikacji Delegatury IPN w Kielcach Marek Jończyk wygłosi prelekcję „Bitwa pod Kajetanowem, 5-7 września 1939 r. i jej dowódcy”.

Modlitwę w intencji poległych poprowadzi proboszcz parafii pw. Matki Bożej Częstochowskiej w Wiśniówce, ks. Marek Blady.

Do udziału w wydarzeniu zapraszają organizatorzy: Delegatura Instytutu Pamięci Narodowej w Kielcach we współpracy z parafią p.w. Matki Bożej Częstochowskiej w Wiśniówce i Szkołą Podstawową im. Armii Krajowej w Kajetanowie.

 

Tło historyczne wydarzenia:

Bitwa pod Kajetanowem i Barczą to starcie zbrojne, stoczone w dniach 5-7 września 1939 r., na terenie Gór Świętokrzyskich, podczas kampanii polskiej 1939 r.

Polskich pozycji obronnych, wytyczonych w dwóch liniach – pierwsza od podkieleckiej Dąbrowy, przez Masłów, Krajno, Zagórze po Świętą Katarzynę i druga – od Zagnańska, przez Lekomin, Barczę po Klonów, broniły oddziały Grupy „Kielce” pod dowództwem płk. Kazimierza Glabisza i ppłk. Bronisława Kowalczewskiego. Istotną rolę w walkach odegrał również ppłk Aleksander Idzik, dowódca 154 pułku piechoty, walczącego na pierwszej linii obrony.

W skład Grupy „Kielce” wchodziły oddziały m.in. 64, 65, 66, 72, 93 i 154 pułków piechoty oraz 55 pułku artylerii lekkiej. Liczyły one łącznie ok. 7 tysięcy żołnierzy, wchodzących w skład 9 batalionów piechoty i pododdziałów artylerii.

Pozycje polskie od wczesnego popołudnia 5 września 1939 r. były atakowane przez oddziały niemieckiej 2. Dywizji Lekkiej, wchodzącej w skład 10. Armii. Zadaniem polskich oddziałów było powstrzymanie marszu wojsk niemieckich, napierających z południa w kierunku Warszawy, po tym jak wróg przebił się klinem między polskimi armiami „Łódź” i „Kraków”.

Pierwsze walki obronne rozpoczęły się 5 września. Polacy w tym i rankiem następnego dnia odparli trzy niemieckie ataki pod Dąbrową. Dnia 6 września środek ciężkości walk przesunął się na obszar między Kajetanowem, Barczą, Zagnańskiem i Dąbrową. Niemcy posiadali miażdżącą przewagę ogniową, dysponowali wojskami pancernymi, ciężką artylerią i wsparciem z powietrza. Ze względu na pogarszającą się sytuację strategiczną, nocą z 6 na 7 września oraz 7 września Polacy rozpoczęli uporządkowany odwrót w kierunku Skarżyska-Kamiennej.

Bitwa była jednym z najważniejszych starć obronnych na Kielecczyźnie we wrześniu 1939 r. i stanowiła preludium m.in. do późniejszej bitwy pod Iłżą.

Wydarzenia te upamiętniają pomniki w Kajetanowie i Lekominie oraz zbiorowa mogiła żołnierzy Wojska Polskiego na Cmentarzu Parafialnym w Zagnańsku, jak również groby nieznanych żołnierzy polskich w lasach między Kajetanowem i Barczą.