Instytut Pamięci Narodowej w Kielcach

Przed oficjalną częścią, w czwartkowe południe na Cmentarzu Starym w Kielcach kwiaty i znicze zostały złożone na grobie Wacława Wilka-Wilczyńskiego ps. „Mały”, który był powstańcem warszawskim, a po wojnie zamieszkał w Kielcach.

Wacław Wilk-Wilczyński urodził się 28 września 1925 roku w Warszawie. Przed wojną skończył gimnazjum, a w czasie okupacji edukację kontynuował w ramach tajnego nauczania. W konspiracji działał od lutego 1943 roku. Po Powstaniu Warszawskim został schwytany przez Niemców i przetrzymywany jako zakładnik w koszarach SS przy Rakowieckiej. We wrześniu 1944 trafił do obozu w Mauthausen, w grudniu 1944 do Gusen II, a potem Gusen I. „Mały” zmarł 23 lutego 2010 roku.

W kameralnym upamiętnieniu wziął udział dr Robert Piwko, naczelnik Delegatury IPN w Kielcach, marszałek województwa świętokrzyskiego Renata Janik, prezydent miasta Kielce Agata Wojda, członek zarządu powiatu kieleckiego Mirosław Gębski oraz młodzież z OHP.

Następnie, odbyła się msza św. w intencji poległych za wolność w Kościele Garnizonowym pw. Najświętszej Marii Panny Królowej Polski przy ul. Chęcińskiej 2 w Kielcach. Po modlitwie, uczestnicy przemaszerowali na Skwer Harcerski im. Szarych Szeregów, przed pomnik Harcerzy Poległych za Ojczyznę, gdzie o godzinie 17.00, wraz z rozbrzmiewającymi w całym mieście syrenami alarmowymi, rozpoczęła się oficjalna część obchodów 80. rocznicy wybuchu Powstania Warszawskiego.

Na uroczystości pojawiła się spora grupa mieszkańców miasta. Wśród uczestników znaleźli się również liczni reprezentanci lokalnych władz, mundurowych, stowarzyszeń czy harcerzy. Delegaturę IPN w Kielcach reprezentował naczelnik dr Robert Piwko.

O oprawę muzyczną uroczystości zadbała Marszałkowska Orkiestra Dęta działająca przy Wojewódzkim Domu Kultury im. Józefa Piłsudskiego w Kielcach.

Musical pt. „Kolumbowie Wszech Czasów”

Jednym z wydarzeń towarzyszących był pokaz musicalu przygotowanego przez Kieleckie Centrum Kultury we współpracy z dziećmi i młodzieżą. Widowisko odbyło się w środę 31 lipca 2024 roku przy Pomniku Harcerzy Poległych za Ojczyznę na Skwerze Harcerskim im. Szarych Szeregów.

Kliknij, aby przeczytać więcej.

Dyskusja o akcji „Burza”

W piątek 2 sierpnia 2024 roku w sali konferencyjnej Delegatury Instytutu Pamięci Narodowej w Kielcach odbyła się dyskusja dotycząca akcji „Burza”. Tematem spotkania przewodnim były regionalne wątki akcji. 

Kliknij, aby przejść do relacji ze spotkania.

Wystawy i nie tylko

W związku z obchodami rocznicowymi Wojewódzka Biblioteka Publiczna w Kielcach zaprezentuje wystawę pt. „Dziś idę walczyć – mamo…”. Ponadto w 4 gablotach zaplanowano prezentację zbiorów WBP poświęconych tematyce powstania. Wystawa będzie prezentowana w dniach 1 – 31 sierpnia 2024 r. w holu na 1 piętrze. Z kolei Pedagogiczna Biblioteka Wojewódzka w Kielcach 1 sierpnia 2024 r. o godz. 11.oo zaprasza do swojej siedziby na otwarcie wystawy pt. „Za każdy kamień Twój, Stolico, damy krew”. Na wystawie, przygotowanej przez Wydział Gromadzenia, Ewidencji i Opracowania Zbiorów znajdą się eksponaty z prywatnej, gromadzonej przez kilkadziesiąt lat, kolekcji pracownika biblioteki. Muzeum Narodowe w Kielcach zachęca do obserwowania swojego profilu na Facebooku, gdzie pojawią się okolicznościowe posty upamiętniające 80. rocznicę godziny „W”.

W upamiętnienie 80. rocznicy wybuchu Powstania Warszawskiego, Świętokrzyskie Centrum Doskonalenia Nauczycieli w Kielcach zaangażuje wychowanków Zespołu Szkół Specjalnych przy ŚCR w Czarnieckiej Górze. Wydarzenie rozpocznie się 1 sierpnia 2024 roku o godzinie 17.00. W placówce zaplanowany został między innymi apel z prezentacją multimedialną.

Powstanie Warszawskie

Na mocy rozkazu dowódcy Armii Krajowej gen. Tadeusza Komorowskiego „Bora” Powstanie Warszawskie rozpoczęło się 1 sierpnia 1944 r. o 17.00 – godzinie „W”. Miało na celu wyzwolenie stolicy spod niemieckiej okupacji przed wkroczeniem Armii Czerwonej. Armia Krajowa i władze Polskiego Państwa Podziemnego zamierzały ujawnić się i wystąpić wobec Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego (utworzonego w Lublinie i zależnego od woli Stalina) w roli gospodarza, jako jedyna legalna władza niepodległej Rzeczypospolitej.

Powstanie, planowane na kilka dni, upadło 3 października po 63 dniach walki. Zginęło od 16 tys. do 18 tys. żołnierzy AK i od 150 tys. do 180 tys. cywilów. Po kapitulacji Warszawa została doszczętnie zniszczona przez Niemców.

O ile pod względem militarnym powstanie zakończyło się klęską, o tyle pod względem politycznym miało ogromne znaczenie. Polacy zademonstrowali dążenie do odzyskania niepodległości. Jak pisał po wojnie Jan Nowak-Jeziorański, uczestnik tego niepodległościowego zrywu, „kurier z Warszawy”, walka nie była daremna, a Powstanie Warszawskie sprawiło, że „państwo polskie, chociaż zniewolone i wasalne, zachowało swoją odrębność, przetrwało Stalina, który w swych zamysłach prawdopodobnie chciał z niego z czasem uczynić część ZSRS”.