Instytut Pamięci Narodowej - Kielce

https://kielce.ipn.gov.pl/kie/aktualnosci/247200,Westerplatte-i-dzieje-zolnierzy-to-historia-o-odpowiedzialnosci-W-Kielcach-upami.html
08.09.2026, 13:32
Kieleckie uroczystości upamiętniające Westerplatczyków. Fot. IPN Kielce
Kieleckie uroczystości upamiętniające Westerplatczyków. Fot. IPN Kielce
Kieleckie uroczystości upamiętniające Westerplatczyków. Fot. IPN Kielce
Kieleckie uroczystości upamiętniające Westerplatczyków. Fot. IPN Kielce
Kieleckie uroczystości upamiętniające Westerplatczyków. Fot. IPN Kielce

„Westerplatte i dzieje żołnierzy to historia o odpowiedzialności”. W Kielcach upamiętniono obrońców Wojskowej Składnicy Tranzytowej

Mieli się bronić 12 godzin, a odpierali ataki Niemców przez siedem dni. Ostatecznie 7 września 1939 r. obrońcy Wojskowej Składnicy Tranzytowej na Westerplatte skapitulowali, ale stali się symbolem męstwa, heroizmu i niezłomności polskich żołnierzy. Prawie połowa z nich pochodziła z Kielecczyzny. Szczególnie ich pamięć przywoływano podczas uroczystości, które w poniedziałek (7 września) odbyły się w Kielcach.

Święto rozpoczęła msza, której przewodniczył ks. bp Marian Florczyk. W homilii zwrócił uwagę, że Obrońców Westerplatte połączyła miłość do Polski.

- Do rodaków, do kultury polskiej, do wiary i tradycji. Dziś jesteśmy tu, aby wyrazić naszą wdzięczność za postawę tych, którzy walczyli aż do śmierci – mówił.
 

Część druga wydarzenia miała miejsce na placu przed Wojewódzkim Domem Kultury w Kielcach. Na tym budynku znajduje się tablica, upamiętniająca obrońców Westerplatte, pochodzących z Kielecczyzny. O pamięć o nich apelował dr Robert Piwko, naczelnik Delegatury Instytuty Pamięci Narodowej w Kielcach. 

- Westerplatte i dzieje żołnierzy, także tych kieleckich, to historia o odpowiedzialności, o tym, jak posiadając talenty, będąc zaangażowanym, czasem spoczywają na nas wielkie obowiązki, znaczenie większe niż na pozostałej części naszej wspólnoty – mówił.

Dr Robert Piwko zwrócił uwagę, że w skład 2. Dywizji Piechoty Legionów, która wyruszyła z Kielc na Westerplatte, wchodzili najlepsi żołnierze, starannie wybrani. Dodał, że misja wielu z nich nie skończyła się wraz z kapitulacją i przywołał przykład Juliana Rejmera, który spoczywa na Cmentarzu Starym w Kielcach.

- W 1942 r. opuścił obóz jeniecki w Niemczech i wrócił na Kielecczyznę, gdzie na nowo podjął służbę dla Niepodległej, teraz już w szeregach Armii Krajowej. Z takimi postaciami mamy do czynienia, kiedy mówimy o Westerplatczykach – podkreślił.

Głos zabrała również marszałek województwa świętokrzyskiego, Renata Janik.

- Dla nas, mieszkańców województwa świętokrzyskiego, historia obrony Westerplatte to nie tylko odległa karta z podręczników, ale przede wszystkim powód do wielkiej, osobistej dumy. To właśnie stąd, z naszej ziemi, wyruszyło aż 68 dzielnych żołnierzy kieleckiego 4. Pułku Piechoty Legionów, by pod wodzą porucznika Leona Pająka walczyć do końca o każdy skrawek wolnej Polski. Ich odwaga, poświęcenie i wierność złożonej przysiędze są dla nas drogowskazem na co dzień – powiedziała.
 

Poniedziałkowe uroczystości zakończyły cykl działań, zorganizowanych przez Komitet Społeczny „Pamiętamy o Westerplatczykach”, w którego skład wchodzi także Delegatura IPN w Kielcach. Wśród zrealizowanych zadań był VI Rajd Rowerowy im. Westerplatczyków z Kielc na Pomorze czy akcja „Zapal znicz pamięci obrońcy Westerplatte z września 1939 r.”. 

*****

We wrześniu 1939 r. żołnierze, będący mieszkańcami ówczesnego województwa kieleckiego, stanowili około 40 proc. stanu obrońców składnicy. W marcu i kwietniu 1939 r. do Wojskowej Składnicy Tranzytowej dotarł około 80-osobowy kontyngent żołnierzy 2. Dywizji Piechoty Legionów. 

Historię obrońców Westerplatte pochodzących z Kielc opisuje Jakub Mularczyk w publikacji: „Z Kielc na Westerplatte. Losy obrońców Wojskowej Składnicy Tranzytowej”.